Walkę o Europejską Stolicę Kultury czas zacząć

Co to jest Europejska Stolica Kultury? To miasto wybrane przez Unię Europejską, które na rok staje się wizytówką życia kulturalnego - własnego, regionu i całego państwa. To szansa na promocję i pozyskanie funduszy na rozwój oferty kulturalnej - wydarzenia odbywające się w ramach ESK w 60 proc. finansuje Unia Europejska

Miasto, które otrzyma tytuł, zyska Nagrodę im. Meliny Mercouri w wysokości 1,5 mln euro. O tym, że starania o ESK to dobra inwestycja, przekonuje chociażby przykład Liverpoolu, który był stolicą w 2008 roku. Dzięki temu zmienił się nie do poznania - powstała nowoczesna dzielnica handlowa, a miejskie doki przekształcono w muzea, galerie, restauracje i hotele.

Idea ESK narodziła się 13 maja 1985 roku podczas spotkania Rady Unii Europejskiej, a jej inicjatorką była Melina Mercouri, grecka minister kultury. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury były Ateny, po nich m.in.: Florencja, Amsterdam, Berlin Zachodni, Paryż, Glasgow, Dublin, Madryt, Antwerpia i Lizbona. Najczęściej - bo trzykrotnie - po ten tytuł sięgnęły Grecja, Włochy i Hiszpania.

W 1999 roku nazwę "miasto" zmieniono na "stolicę" i wprowadzono procedury, na podstawie których dokonywano wyboru miast organizatorów. Co roku typowane są dwa państwa - jedno spośród starych członków Unii Europejskiej i jedno z nowych państw członkowskich - z których od 2007 roku wybiera się dwa stołeczne miasta. W tym roku są to Linz i Wilno. Wszystkie miasta starające się o tytuł ESK muszą spełnić m.in. takie warunki, jak promowanie własnej kultury przez instytucję ambasadora, twórcę silnie związanego z miastem, współpracę międzynarodową, akcentowanie wartości europejskich i organizowanie działań promujących miasto i region. Nie bez znaczenia jest też, ile miasto przeznacza środków w swoim budżecie na kulturę, i to, czy swoją ofertą jest w stanie zainteresować mieszkańców. Każde miasto starające się o ESK musi przygotować roczny program obchodów. Od kilku lat coraz większą uwagę zwraca się na metody promocji, w tym na technologie informatyczne. Organizatorem konkursu od strony polskiej jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wnioski będą rozpatrywane przez 13-osobową komisję. W jej skład wejdą eksperci mianowani przez instytucje europejskie i sześciu przedstawicieli ministerstwa. Konkurs jest dwuetapowy - w pierwszym dokonuje się wyboru dwóch-czterech miast, w drugim komisja wskazuje jedno. Ostateczną decyzję podejmie Rada Europy - poznamy ją w drugim kwartale 2012 roku.

Dotąd tylko raz polskie miasto zdobyło tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Był to Kraków w 2000 roku. Otrzymał tytuł w wyjątkowej sytuacji - w tym szczególnym roku ESK było aż dziewięć miast, oprócz Krakowa m.in. Reykjavik i Santiago de Compostella. Jeśli chodzi o polski wybór, obyło się bez konkursu - decyzję podjął rząd.

W 2016 roku Polska będzie dzieliła tytuł ESK z jednym z miast hiszpańskich. Konkurencja jest ostra. Chęć wystartowania w konkursie zgłosiło 10 miast - oprócz Wrocławia także: Białystok, Gdańsk, Katowice, Lublin, Łódź, Poznań, Szczecin, Toruń i Warszawa. W Hiszpanii kandydatów jest aż 12. Po raz kolejny o ten tytuł Polska będzie mogła się starać dopiero w 2028 roku.

Na wrocławską kandydaturę można już głosować na stronie internetowej Stowarzyszenia Miast Kandydujących do ESK www.candidatescities.com

Ten ranking jako miernik poparcia społeczności lokalnej dla starań o ten tytuł jest jednym z ważnych kryteriów, które wezmą pod uwagę eksperci.