Wratislavia Cantans w tym roku zacznie od Bacha

W sobotę rusza 45. Międzynarodowy Festiwal "Wratislavia Cantans". Tegoroczna, jubileuszowa edycja imprezy to 30 koncertów w kilkunastu miastach Dolnego Śląska, 1000 wykonawców, wśród których nie zabraknie gwiazd światowego formatu.

Ponadczterdziestoletnie dzieje Wratislavii Cantans przypominają sinusoidę. Ostatnie lata, naznaczone wyraźnym artystycznym rozwojem, wyrównują linię festiwalu, która utrzymuje się na jednolitym, bardzo wysokim poziomie. Do najważniejszych odnowicieli imprezy zalicza się jej obecny dyrektor artystyczny Paul McCreesh, uznany przez "Classic CD Magazine" za jednego ze 100 najwybitniejszych dyrygentów XX wieku. Artysta od początku miał określoną wizję całości, którą konsekwentnie, z roku na rok z coraz lepszym efektem, realizuje. Ze śmiechem twierdzi, że ci, którzy z nim pracują, mają zagwarantowane miejsce w niebie; chętnych do współpracy jednak nie brakuje.

Działania sygnowane marką Wratislavia Cantans są traktowane w muzycznym świecie coraz poważniej, tym bardziej szkoda, że wobec zmniejszenia budżetu festiwalu o jedną trzecią środków - niemal w ostatniej chwili dotację zmniejszyły Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz urząd marszałkowski i jedynie miasto Wrocław wywiązało się z umowy - McCreesh ogłosił, że rozważa rezygnację z dalszej współpracy z Wrocławiem.

Czytaj rozmowę z Paulem McCreeshem

Pomysłodawcą i twórcą Wratislavii Cantans był Andrzej Markowski, wybitny dyrygent i zasłużony działacz kultury. W połowie lat 60. ubiegłego stulecia jako dyrektor Filharmonii Wrocławskiej powołał do życia festiwal, którego założeniem była prezentacja słabo wówczas znanej muzyki dawnej, zwłaszcza oratoryjno-kantatowej. Następca Markowskiego, znakomity Tadeusz Strugała, odszedł od pierwotnej formuły festiwalu, dbając jednak, by zyskał on międzynarodową rangę - od 1978 r. Wratislavia jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Festiwali Muzycznych w Genewie. Choć z artystyczną kondycją festiwalu różnie od tego czasu bywało i różne mieli pomysły kolejni szefowie Wratislavii, ten - niemal szlachecki - status ciągle zobowiązuje.

Minione lata pozostawiły po sobie pamięć muzycznych wzruszeń za sprawą fantastycznych koncertów, interesujących przedsięwzięć naukowo-artystycznych oraz znakomitych solistów i dyrygentów (Gardiner!).

Ramy tegorocznej edycji zwyczajowo tworzą dzieła monumenty: "Wielka Msza h-moll" i osobliwe "Kunst der Fuge" Jana Sebastiana Bacha w wykonaniu Collegium Vocale Gent oraz spektakularne "Grande Messe des Morts" Hektora Berlioza. Romantyczne requiem zaprezentowane zostanie w oryginalnym, zamierzonym przez kompozytora składzie ponad 400 wykonawców.

Finałowy koncert (11 i 12 września) będzie rejestrowany i ukaże się jako pierwszy z serii nagrań wielkich oratoriów, które - zdaniem dyrektora generalnego festiwalu i pomysłodawcy projektu Andrzeja Kosendiaka - ugruntują reputację Wratislavii. Oprócz wymienionego już znakomitego Collegium Vocale Philippe'a Herreweghe (jednego z pierwszych zespołów, które stosowały wyniki badań nad barokową praktyką wykonawczą w swoich własnych interpretacjach muzyki wokalnej) i niezależnej, rozchwytywanej orkiestry barokowej Akademie für Alte Musik tradycyjnie już usłyszymy Gabrieli Consort & Players oraz zespoły polskie - Chór i Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Wrocławskiej, Sinfonię Varsovię, Chór i Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Narodowej oraz Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej w Białymstoku. Ponadto wybitnych solistów, m.in. Agnieszkę Rehlis, Piotra Kusiewicza, Stephana Klemma, Vladimira Millera oraz wschodzącą gwiazdę wokalistyki Roberta Murraya. Francuski dyrygent i fagocista Marc Minkowski w ramach Obchodów Roku Chopinowskiego wraz z Sinfonią Varsovią przygotował arcyciekawy repertuar prezentujący sztukę operową z czasów wielkiego romantyka (m.in. rzadka okazja do usłyszenia na żywo fragmentów najsłynniejszej opery romantycznej - "Roberta Diabła" Meyerbeera). Innym chopinowskim akcentem będzie recital Janusza Olejniczaka, który w murach Kamienicy pod Złotym Słońcem, w którym powstaje Muzeum Pana Tadeusza, zaprezentuje publiczności polonezy, walce, mazurki oraz balladę Chopina.

Do recitali, których nie można przegapić, zaliczają się także występy dwóch wybitnych klawesynistów: legendarnego Trevora Pinnocka oraz Skipa Sempé, którzy przedstawią klasykę na ten instrument. Sempé jest obecnie jednym z najwybitniejszych wykonawców i znawców muzyki renesansowej i barokowej, a także założycielem zespołu Capriccio Stravagante, który również zagra na festiwalu, prezentując muzykę dworu wersalskiego.

Osobnym nurtem tegorocznej edycji będzie muzyka cerkiewna, która zostanie zaprezentowana przez kilka zespołów w niej się specjalizujących. W wykonaniu chóru męskiego Sveta Nedelia (jednego z pierwszych chórów kościelnych w Bułgarii i pierwszego chóru w Sofii, powstałego pod koniec XIX wieku) zabrzmi bułgarska muzyka prawosławna, Chór Opery i Filharmonii Podlaskiej zaśpiewa natomiast premierowy utwór młodej kompozytorki Tadei Vulca "Stara Lublana". Wykonanie "Jutrzni" Krzysztofa Pendereckiego (którego podczas pracy nad utworem szczególnie interesowała jakość brzmieniowa języka staro-cerkiewno-słowiańskiego) pod batutą Antoniego Wita dedykowane będzie twórcy Wratislavii Cantans Andrzejowi Markowskiemu, który za nagranie tego właśnie utworu zdobył niegdyś Grand Prix du Disque de l'Académie Charles Cros.

W myśl tradycji festiwalowej zabrzmią też oratoria: tym razem " Gesu al Calvario" Petra Zelenki i "Mesjasz" Georga Friedricha Händla. Wszystkie koncerty festiwalowe odbędą się w zabytkowych salach kościelnych i muzealnych, a także w budynkach filharmonii i opery.

Wśród imprez towarzyszących warto odnotować ważną uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę Narodowego Forum Muzyki oraz otwarcie Wrocławskiego Parku Staromiejskiego, ubogaconego wykonaniem "Czterech pór roku" Vivaldiego przez Wrocławską Orkiestrę Kameralną "Leopoldinum". Ponadto przewidziano liczne sesje i sympozja naukowe, m.in. panel dyskusyjny z udziałem Andrzeja Chłopeckiego na temat twórców współczesnej muzyki środkowoeuropejskiej.

Melomani będą mieli w czym wybierać.

Szczegóły programu na www.wratislaviacantans.pl.