Zagraniczni artyści odebrali trudną lekcję tolerancji

Od kilku dni artyści z Polski, Niemiec i Stanów Zjednoczonych malują we Wrocławiu murale mające promować hasła tolerancji, równości i międzykulturowego dialogu. Jeden z obrazów, powstający na Śródmieściu, ktoś w nocy "przyozdobił" hasłem: "Jebać Żydów"

Akcja malowania murali odbywa się w ramach międzynarodowego tygodnia sztuki zaangażowanej społecznie Divercity organizowanego przez wrocławskie Towarzystwo im. Edyty Stein. Akcję wspierają m.in. Muzeum Narodowe we Wrocławiu i niemiecka instytucja kultury Atrium-Berlin. W ramach tygodnia odbywają się warsztaty antydyskryminacyjne, wykłady, pokazy tańca i sztuki street art, czyli m.in. malowania murali. Za te ostatnie odpowiedzialna jest grupa młodych artystów z Polski, Niemiec i Stanów Zjednoczonych. Poprzez swoje obrazy chcą oni krzewić idee tolerancji i równości. Powstają dwa murale: przy pl. Orląt Lwowskich i w podwórku przy ul. Barlickiego. Grafficiarze malujący przy Barlickiego w nocy ze środy na czwartek dostali lekcję tolerancji w polskim wydaniu. Kiedy wczoraj rano wrócili, by kontynuować zaczętą pracę, ich oczom ukazał się napis: "Witamy na ulicach terroru. Jebać Żydów". Obok skróty WKS, HWDP i JP (od jebać policję).

- Musieliśmy przetłumaczyć naszym gościom, co oznaczają te bazgroły. Uznali, że to dla nich kolejna lekcja. Ale nie chcą rezygnować z pracy, bo przecież jej celem jest właśnie krzewienie wartości przeciwnych do tego, co tu napisano - opowiada Aleksandra Konopko z Towarzystwa im. Edyty Stein.

Dominik Ptak, dyrektor Domu im. Edyty Stein, tym, co się wydarzyło, jest podłamany: - Okoliczni mieszkańcy okazywali malarzom sympatię, cieszyli się, że zamiast obskurnej ściany będą mogli z okien popatrzeć na kolorowy mural. Dobrze, że nie stało się to dzień wcześniej, kiedy naszym gościem był ambasador USA Lee Feinstein. To dopiero byłby wstyd...

O sprawie wulgarnych napisów członkowie towarzystwa powiadomili straż miejską. Strażnicy przyjechali, obejrzeli mural, zapisali treści, spisali zawiadamiających i odjechali.

Sławomir Chełchowski, rzecznik wrocławskiej straży miejskiej: - Tego rodzaju teksty to przestępstwo polegające na nawoływaniu do nienawiści. Sprawa została przekazana policji, która będzie prowadziła dochodzenie mające ustalić sprawców.

Podwórko, w którym powstaje mural, to typowa śródmiejska studnia. Kamienice odrapane, pośrodku kubły na śmieci, a na pobliskim murku siedzi czwórka chłopaków, wiek na oko 12-13 lat.

- Przecież to prawda, co tam napisane. Żydów trzeba jebać, bo z nich się robi szare mydło. Czytałem w internecie - przekonuje pierwszy z nich.

- Nie lubimy Żydów, tak jak nie lubimy innych klubów piłkarskich - wtrąca drugi.

Trzeci: - My chcieliśmy mieć tutaj herb Śląska. Jego by nikt nie ruszył.

- A widzieliście kiedyś w życiu jakiegoś Żyda? - pytam.

Żaden nie odpowiada.

Artyści tworzący mural nie załamali się antysemickim hasłem. Już wczoraj zostało ono zamalowane.

Lukas Pauer, artysta z Niemiec, na temat przyczyn zajścia ma swoją teorię: - To nie jest tak, że oni nienawidzą Żydów. Pewnie nawet nie rozumieją tego, co napisali. Zobaczyli, że malujemy, i weszli z nami w interakcję. Zauważ, że napis jest tylko tam, gdzie jeszcze nie nałożyliśmy farb. Może mają respekt dla tego, co robimy? Trzeba z nimi rozmawiać.

Od czwórki wysiadujących na murku chłopców Lukas dostał wlepkę z herbem Śląska Wrocław. - Umieścimy ten herb w naszym obrazie. Może wtedy będą go szanować? Tak obiecywali - mówi Lukas.

Przed klatką schodową na innym murku przesiaduje starsza pani Kazimiera, obok niej stoją oparte o ścianę kule. Mieszka tu od 22 lat. Cieszyła się, że ktoś w końcu nada tym szarym ścianom trochę koloru.

- Ale wyszło jak zawsze. Wszystko zniszczą. Drzewa połamią, ławki połamią, ściany pobazgrają - ubolewa.

- Kto? - dopytuję.

- Jak to kto? Te dzieciaki, z którymi rozmawialiście. To było wczoraj ok. 23. Sąsiadka widziała.

Niech zrozumie choć jeden - komentuje Jacek Harłukowicz, Gazeta Wyborcza

Antysemicki napis przy Domu im. Edyty Stein to najprawdopodobniej chuligański wybryk okolicznych dzieciaków. Znudzeni wakacjami spędzanymi na podwórku, na którym nie da się grać w piłkę, chwycili za spreje i dali bezmyślny upust nudzie i frustracji. Młodzież, z którą rozmawiałem, plecie antyżydowskie androny, nie mając pojęcia, o czym mówi.

Ale w całej tej historii jest element budujący. Artyści nie obrazili się na rzeczywistość, ale w nią weszli. Zaczęli rozmowę z mieszkającą tam młodzieżą, dla której nie jest to ględzenie rodziców, nudny nauczycielski wywód, lecz dialog z ludźmi, którzy robią coś ciekawego. Jeśli choć jeden z tych młodych ludzi zrozumie, co znaczy słowo tolerancja, to sztuka zaangażowana społecznie spełni swój cel.

Oświadczenie Towarzystwa im. Edyty Stein we Wrocławiu

W związku ze zniszczeniem muralu przy ul. Żeromskiego 51 powstającego w ramach projektu DIVERCITY. Od 11. do 18. lipca w Domu Edyty Stein przy ul. Nowowiejskiej 38 odbywa się zorganizowany przez Towarzystwo im. Edyty Stein wraz z partnerami międzynarodowy projekt DIVERCITY wrocławski tydzień zaangażowanej społecznie sztuki ulicznej. W ramach projektu młodzi artyści z Niemiec, Polski i Stanów Zjednoczonych wspólnie pracują nad muralami i pokazem streetdance, których przesłanie odnosi się do idei tolerancji, równości i dialogu międzykulturowego. Przed przystąpieniem do malowania wszyscy uczestnicy projektu wzięli udział w warsztacie antydyskryminacyjnym. W związku z ideą projektu oraz działalnością programową Towarzystwa im. Edyty Stein, która ma na celu wspieranie dialogu międzykulturowego (w tym m.in . porozumienia chrześcijańsko-judaistycznego i polsko-niemieckiego) wyrażamy głębokie ubolewanie i sprzeciw wobec przejawów nietolerancji, do których dochodzi w naszym mieście. Wczoraj artyści rozpoczęli malowanie muralu przy ul. Żeromskiego 51 (tylna ściana warsztatu samochodowego ARP Serwis), wejście na podwórko od strony ul. Barlickiego 32-34. Dzisiaj rano zastaliśmy na nieukończonym jeszcze dziele napisy m.in . treści antysemickiej. Jesteśmy wstrząśnięci takim zachowaniem, tym bardziej, że wielu spośród okolicznych mieszkańców wyraziło swoje zadowolenie, że na ich podwórku powstaje mural DIVERCITY i z zaciekawieniem przyglądało się działaniom artystów. Niektórzy mieszkańcy okolicznych ulic (Barlickiego i Żeromskiego) wyrazili dzisiaj również swoje oburzenie wobec napisów, które pojawiły się w nocy na muralu. Pragniemy podkreślić, że od początku projekt DIVERCITY cieszy się dużym zainteresowaniem i wsparciem z różnych stron. Swoje uznanie dla idei projektu i zaangażowania artystów wyraził również Lee Feinstein Ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce i Benjamin Ousley Naseman Konsul ds. pracy i kultury z Konsulatu Generalnego Stanów Zjednoczonych w Krakowie, który odwiedził wczoraj młodych twórców podczas ich pracy. Bylibyśmy szczęśliwi, gdyby działania odbywające się w ramach projektu DIVERCITY zostały uszanowane i spotkały się z tą samą tolerancją, do której się odnoszą. Jesteśmy świadomi, że podobne akty nietolerancji i wandalizmu miały już miejsce we Wrocławiu (m.in . Synagoga pod Białym Bocianem i Cmentarz Żydowski przy ul. Lotniczej), dlatego chcemy jeszcze raz podkreślić, że nie godzimy się na takie przejawy nietolerancji i słownej agresji, zdecydowanie się im sprzeciwiamy i wspieramy wszelkie działania antydyskryminacyjne. Mamy nadzieję, że zgodnie z planem uda się nam w najbliższą sobotę pokazać szerokiej wrocławskiej publiczności niezniszczone dzieła artystów DIVERCITY. Zapraszamy na wernisaż do Domu Edyty Stein (ul. Nowowiejska 38) w sobotę 17. Lipca 2010 o godz. 19.00.

W imieniu Towarzystwa im. Edyty Stein Dominik Ptak, wiceprezes Towarzystwa im. Edyty Stein