Panorama Racławicka malowana słowami dla niewidomych

Niewidomi i niedowidzący od czwartku będą mogli zobaczyć wrocławską "Panoramę Racławicką". Dzieło Jana Styki i Wojciecha Kossaka specjalnie dla nich opisane zostało metodą audiodeskrypcji.

Audiodeskrypcja to malowanie obrazu słowami. W tej amerykańskiej metodzie chodzi o to, by za pomocą jak najdokładniejszego opisu pomóc osobom niewidzącym wyobrazić sobie rzecz, o której opowiadamy. Dzięki temu niewidomi mogą "oglądać" filmy i podziwiać muzealne eksponaty.

W Polsce z opisem audiodeskrypcyjnym wydano już filmy "Katyń" i "Ranczo". Metoda ta stosowana będzie również podczas Euro 2012. Mecze dla niewidomych kibiców komentować będzie specjalnie przeszkolony komentator. Wystarczy, żeby założyli słuchawki, a zobaczą spotkanie. Jak dotąd jedynym muzeum w Polsce, które zastosowało metodę audiodeskrypcji, jest Muzeum Przyrody w Drozdowie.

Wrocław zaczyna audiodeskrypcję od "Panoramy Racławickiej". Z przełożeniem dzieła Styki i Kossaka na język dla niewidomych pracy było bardzo dużo, bo obraz ma powierzchnię aż 1710 metrów kwadratowych. Poza tym wiele się na nim dzieje, jest mnóstwo postaci i mnóstwo szczegółów.

Tomasz Strzymiński z Fundacji Audiodeskrypcji, która przygotowała opis "Panoramy...", mówi, że to jak dotychczas największy i najbardziej skomplikowany projekt w kraju: - Nie dość, że malowidło jest ogromne, to jeszcze musieliśmy zmieścić się z jego opisem w pół godziny. Tyle bowiem trwa seans dla osób widzących, a nie chcieliśmy, by niewidomi byli w jakikolwiek sposób traktowani inaczej.

Jego ekipa pracowała nad tym projektem przez rok. - Nasi specjaliści musieli przygotować zupełnie inny tekst. W wersji dla ludzi widzących jest wiele refleksji historycznych i danych dotyczących autorów. My natomiast skupiliśmy się na opisie obrazu. Chodzi o to, żeby osoba niewidoma mogła się z nim jak najbardziej szczegółowo zapoznać - opowiada Strzymiński. Wie, o czym mówi, bo sam stracił wzrok w wieku 19 lat. Wysłuchał efektu pracy fachowców od audiodeskrypcji i historii sztuki i jest bardzo zadowolony: - Uważam, że po wyjściu z rotundy niewidomi będą mieli ogromną satysfakcję. Sam tam na pewno pójdę, bo przecież być w środku to nie to samo, co słuchać opisu w domu. Chcę poczuć szczególną atmosferę tego miejsca.

Zadowolony jest także Romuald Nowak, dyrektor "Panoramy Racławickiej": - Szczerze mówiąc, na początku byłem do tego nastawiony lekko sceptycznie, ale efekt końcowy zrobił na mnie niesamowite wrażenie. Cieszę się, że ten projekt udało nam się zrealizować w roku jubileuszu, 25-lecia odsłonięcia "Panoramy Racławickiej" we Wrocławiu. Dzięki temu nasze dzieło jest teraz dostępne w zasadzie dla wszystkich.

Dyrektorowi Nowakowi marzy się, by w przyszłości niewidomi mieli także dotykową formę malowidła, ale to wymagałoby ogromnych pieniędzy: - Na razie więc musimy cieszyć się z tego, co jest - mówi Nowak.

Dyrektor Panoramy chce, żeby z opisu w audiodeskrypcji oprócz niewidomych i niedowidzących korzystały także przedszkolaki, bo dzieciom szczegółowy opis pomaga w oglądaniu obrazu.

Opis "Panoramy Racławickiej" w audiodeskrypcji przygotowały panie Marta Golik-Gryglas oraz Barbara Szymańska.

Fragment Panoramy w audiodeskrypcji:

Od prawej strony wzniesienia, na otwarty fragment pola przed kosynierami wjeżdża Tadeusz Kościuszko. Siedzi na gniadym koniu. Swoją lewą ręką przytrzymuje wodze. Koń lekko unosi przednie kończyny. Kościuszko zwraca głowę w kierunku kosynierów. Prawą ręką, skierowaną w lewo na wzniesienie, wskazuje im kierunek marszu. Ubrany jest w sukmanę i okrągłą miękką czapkę - magierkę. Pod sukmaną nosi strój generalski - czerwone spodnie z białymi lampasami i granatową kurtkę.

Panorama Racławicka dla niewidomych