Zbrodnia, czyli Survival w bunkrze z 1942 roku

Twórcy biorący udział w tegorocznym Przeglądzie Młodej Sztuki w Ekstremalnych Warunkach "Survival", już wielokrotnie udowadniali, że ich prace mogą odmienić nawet najbardziej nieprzyjazną przestrzeń miasta. Tym razem przygotowali wystawę w bunkrze przy pl. Strzegomskim

Olbrzymią cylindryczną budowlę wznieśli Niemcy w 1942 roku według projektu kontrowersyjnego architekta Richarda Konwiarza, budowniczego m.in. wrocławskiego Stadionu Olimpijskiego. W ostatnich latach część jej pomieszczeń przeznaczono na magazyny i hurtownie, a w przyszłości trafią tu zbiory Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, zanim powstanie nowoczesne Muzeum Współczesne "Wrocław".

Nim jednak poważna sztuka zagnieździ się tu na dobre, do zaniedbanych betonowych pomieszczeń wpuszczono jej forpocztę - twórców, którzy już siedmiokrotnie udowadniali, że potrafią radzić sobie z przeciwnościami. Prace artystycznej awangardy będzie można oglądać jedynie od piątkowego popołudnia do niedzieli wieczorem.

Autorzy biorący udział w Przeglądzie Młodej Sztuki w Ekstremalnych Warunkach "Survival" wykorzystywali już porzucone budynki posowieckich koszar, wystawiali swe prace na Dworcu Głównym PKP, w przestrzeni wokół placu Teatralnego, a także w Dzielnicy Czterech Świątyń. Prezentacja w czekającym na remont Pawilonie Czterech Kopuł była jednym z najważniejszych wydarzeń artystycznych Wrocławia ubiegłego roku. Jej kuratorzy: Anna Kołodziejczyk i Michał Bieniek nagrodzeni zostali za to nagrodą "Gazety Wyborczej Wrocław" WARTO.

W tym roku przygotowali Survival po raz ósmy. Na konkurs zgłoszono kilkaset prac z całego świata. Wszystkie miały odnosić się do pojęcia zbrodni i problemów związanej z nią architektury. W bunkrze przy pl. Strzegomskim pokazana zostanie tylko część z nich. Kuratorzy wyselekcjonowali kompozycje - głównie instalacje, ale także multimedia - 30 autorów. Prace, które z różnych względów nie zostaną zrealizowane w bunkrze, będą pokazywane w formie wizualizacji koncepcji.

Michał Bieniek, kurator 8. Survivalu: - Pomieszczenia dawnego schronu były nie lada wyzwaniem. Nie tylko trudno w nich dobrze pokazać dzieła, problem stanowi także zapewnienie bezpieczeństwa widzom odwiedzającym ekspozycję. Przez lata obiekt był niedostępny dla postronnych i nikt nie usuwał zniszczonych balustrad, wystających ze ścian fragmentów instalacji, dziur w podłodze.

Wystawa zajmie dwie z pięciu kondygnacji bunkra. Artyści nie mają możliwości pokazywania swych prac ani na dole, gdzie działają lokale najemców, ani na dachu schronu, gdzie w przyszłości ma stanąć kompozycja Magdaleny Abakanowicz.

Zainstalowali się za to w labiryncie pomieszczeń, okalających dwoma pierścieniami trzon budynku. W centrum umieszczona została praca gwiazdy tegorocznego Przeglądu Doroty Nieznalskiej - autorki m.in. słynnej "Pasji", z powodu której posłowie LPR oskarżyli artystkę o obrazę uczuć religijnych. W tym roku Nieznalska została przez sąd ostatecznie uniewinniona od postawionych zarzutów. Tym razem pokaże przejmującą w wyrazie "Zbrodnię", przygotowaną specjalnie do tego pomieszczenia. - Skonstruowałam ją, znając nie tylko przeznaczenie budynku, ale i dokładne wymiary wnętrza - tłumaczy. - Jest to typowy przykład kompozycji site - specific, dedykowanej tej właśnie konkretnej przestrzeni - boleśnie naznaczonej przez koszmar historii, wojny, pamięci.

Cztery wielkie wirujące ostrza, których cień rysuje na podłodze groźną swastykę, idealnie wypełniają przestrzeń serca schronu. Strach dostać się w zasięg ich działania.

W sąsiednim pomieszczeniu pokazana zostanie inna multimedialna kompozycja Nieznalskiej: - Jest ona formą odreagowania ośmiu lat opresji, której doznałam po wystawieniu "Pasji". Podczas ciągnącego się w nieskończoność procesu zapadła wokół mnie cisza, jakbym przestała istnieć. Nikt nie chciał wystawiać moich prac. Teraz ten ostracyzm jest już przeszłością, ale miałam potrzebę rozliczenia się z tą traumą.

Znalezienie kompozycji innych autorów ułatwi przygotowana na wystawę mapka, którą dostać będzie można podczas wernisażu (w piątek o godz. 19) oraz w sobotę i niedzielę. W czasie 8. Survivalu zaplanowano także szereg spotkań, projekcji i koncertów. Program wydarzeń dostępny jest na www.survival.art.pl i w piątkowym wydaniu „Gazety Co Jest Grane”.