Obecność krzyża w klasie jest problemem drugorzędnym

- Nie odczuwam duchowej potrzeby, by krzyż wisiał w każdej klasie, a przy wejściu do szkoły była kropielnica z wodą święconą - mówi katecheta z "czternastki" ks. Wojciech Zięba

Jacek Harłukowicz: Jak ksiądz ocenia inicjatywę grupki uczniów domagających się zdjęcia ze krzyży ze szkolnych ścian?

Ks. Wojciech Zięba*: - Odpowiem pytaniem: a czy orzeł w koronie może obrażać ludzi, którzy chodzą do tej szkoły, a są np. pochodzenia białoruskiego? Albo kogoś, kto czuje się obywatelem Europy, denerwuje polskie godło? W ten sam sposób można by urządzić kampanię, że wieszanie godła polskiego w klasach to przejaw wojującego nacjonalizmu czy szowinizmu. Przy odrobinie złej woli problem można zrobić ze wszystkiego.

Godło polskie to jednak symbol państwa, pewnej wspólnoty, której wszyscy uczniowie tej szkoły są członkami. Krzyż to symbol wspólnoty wiary, której członkami nie muszą być wszyscy uczniowie i, jak się okazuje, nie są.

Ale ja bardzo dobrze życzę tym ludziom.

Ale życząc im dobrze, życzy im ksiądz spełnienia ich postulatów?

Poniekąd tak. Bo dla mnie problem, czy krzyż gdzieś wisi, czy nie, jest problemem drugorzędnym. My tutaj nie mamy swoich klas, w których prowadzone byłyby jedynie lekcje religii. Zdarza mi się prowadzić katechezę w sali, w której krzyża nie ma, i to nie jest dla mnie żadnym problemem. Znów zapytam: dlaczego "Gazetę Wyborczą" nie razi, kiedy muzułmanie budują meczety wielkości stadionów, a kiedy pielęgniarka, jak to miało miejsce w Anglii, ma krzyżyk na piersi, to jest oskarżana o to, że indoktrynuje pacjentów?

Proszę księdza, nie dyskutujemy ani o meczetach, ani o Anglii, tylko o petycji uczniów, w której ksiądz uczy religii. Dyrektor szkoły Marek Łaźniak zaproponował, by krzyże wisiały tylko w tych klasach, w których odbywać się będą katechezy. To dobry pomysł?

Powtórzę za Sokratesem: "Wiem, że nic nie wiem". Ja nie mam gotowej recepty, ani nie czuję się upoważniony mówić w imieniu całego Kościoła. Zdaje się, że ze względów technicznych niemożliwe jest wyodrębnienie klasy wyłącznie do lekcji religii. Dlatego propozycja dyrektora - tak na szybko, bez głębszego przemyślenia - wydaje mi się sensowna.

Ja jestem obciążony komunistycznym wychowaniem i pamiętam, kiedy na ścianach wisieli panowie Gomułka i Cyrankiewicz, a orzeł był bez korony i jakoś to przeżyliśmy. Nie odczuwam więc duchowej potrzeby, by krzyż wisiał w każdej klasie, a przy wejściu do szkoły była kropielnica z wodą święconą. Szkoda jednak, że ta trójka młodych ludzi przed złożeniem petycji nie przyszła do żadnego z księży uczących w szkole ani do dyrektora, by porozmawiać o swoim problemie. Dziś mają swoje pięć minut sławy, a społeczność szkoły się zantagonizowała. Do mnie na przykład przychodzą licealiści, absolwenci i pytają: "Proszę księdza, co robimy? Jak reagujemy?" Ktoś tam nawet żartował: "To my im teraz pokażemy, wtłuczemy im!"

I co im ksiądz odpowiada?

Przestrzegam i nawołuję do opamiętania. Słyszałem na temat tej trójki już tyle krytycznych uwag od innych uczniów, że dziś staję w ich obronie.

Sprawa petycji wybuchła w bardzo szczególnym momencie. Złożono ją w poniedziałek, a we wtorek Trybunał Konstytucyjny uznał, że wliczanie oceny z religii do średniej jest dopuszczalne. Jak ksiądz ocenia te dwa nakładające się na siebie wydarzenia?

Tak się złożyło, że dzięki grupce uczniów liceum, która napisała petycję, przyjąłem rozstrzygnięcie Trybunału z dużo większą satysfakcją. Bo wcześniej miałem na ten temat inne zdanie i byłem zwolennikiem łagodzenia sytuacji. Uważałem, że byłoby bardziej elegancko, gdyby oceny wliczano w średnią tylko tym, którzy sobie tego życzą. Religii nie można przecież nauczać na siłę. To mi przypomina okres, kiedy na początku lat 90. przywracano katechezę do szkół. Mnie osobiście nie było to wtedy do niczego potrzebne, a wręcz wydawało się bardzo kontrowersyjnym pomysłem. A z perspektywy czasu widzę, że to rozwiązanie się sprawdziło, chociaż nie jest idealne.

* Ks. Wojciech Zięba z Duszpasterstwa Akademickiego "Wawrzyny" jest katechetą w Zespole Szkół nr XIV we Wrocławiu